Bugün:
SE
SE
Acilhaber.net’te Hülya Gülmez’in Kültür – Sanat Köşesinde “BİR İNSANA DOKUNMAK” temalı yazısının bu haftaki konuğu Ressam ORHAN TURAL…
Emekli resim öğretmeni Orhan Tural, çocukluk yıllarından bu yana sanata duyduğu ilgiyi sürdürerek bugün kendi atölyesinde suluboya, seramik, mozaik ve ebru çalışmaları yapıyor…
1951 yılında Söğüt kasabasında doğdum. İlkokula başlayıncaya kadar köylerde yaşadım. Babam Köy Enstitüsü mezunu bir öğretmendi. İlkokulu Söğüt’te, ortaokulu Eskişehir’de, öğretmen okulunu Ankara’da okudum. Bir yıl Demirci’nin Alaağaç köyünde çalıştım. 1970’te Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümünü kazandım.
1973’te mezun oldum. Kahramanmaraş’ta çalışmaya başladım. Sonra on yıl Söğüt’te, emekli oluncaya kadar da Mersin’de görev yaptım. Emekli olduktan sonra 2011 yılına kadar özel eğitim kurumlarında idarecilik yaptım. Ardından atölyemi açtım. O günden bu yana kendi atölyemde resim, seramik, mozaik ve ebru çalışıyorum. Hobi ve güzel sanatlara hazırlık kursları veriyorum. Son yıllarda daha çok suluboya çalışıyorum.
Bu arada günün yorgunluğunu bağlama çalarak gidermeye çalışıyordum. Resime ilgim kendimi bildim bileli hep vardı. Ortaokul resim öğretmenim Hulusi Tekgül, ağaç kökünden yaptığım küçük bir heykelciği çok beğenince ilgim daha da arttı. Öğretmen okulundaki resim öğretmenlerim Ali Demircioğlu ve Sıtkı Fırat’ın destekleri yolumu netleştirdi.
Yukarıda söylediğim gibi babam Köy Enstitüsü mezunuydu. Çok iyi keman ve mandolin çalardı, klasik müzik hayranıydı. Annemle babamın ortak zevki Türk Sanat Müziği idi. Ben de o ortamdan etkilenmiş olmalıyım.
Öğretmen okullarında resim, iş, müzik, yazı ve beden eğitimi çok önemsenen derslerdi. Çeşitli kurslarla öğretmen adaylarına bu alanlarda beceriler kazandırılırdı. Ben de bir süre saz derslerine devam ettim ama resim baskın geldi, sürdürmedim.
Gazi Eğitim Enstitüsünde sınıf ve yatakhane arkadaşım Erhan Kayakıran çok iyi bağlama ustasıydı. Yeniden heveslendim ve ondan çok şey öğrendim. Aynı yıllarda Ruhi Su, Rahmi Saltuk, Sadık Gürbüz gibi ustalardan etkilendim. Onların eserlerini çalmaya gayret ettim. Hâlâ okuduğum türkülerin çoğunluğu bu ustalarındır.
1995 yazında MEB’in açtığı kursta ebruzen Salih Elhan’ın öğrencisi oldum. Zaman zaman ebru çalışması da yapıyorum. Özellikle sosyal etkinlikler kapsamında katkım olsun diye devam ettim. Kuruluşundan pandemi dönemine kadar dört yıl Mersin Alzheimer Derneğinde gönüllü olarak haftada bir gün hastalara ebru yaptırdım. Aynı dönemde dostum Ziya Aykın’ın teşvikiyle ÇYDD’de ozanları tanıtan söyleşi programları yaptım, türkülerini seslendirdim. Birkaçını Alzheimer Derneğinde de tekrarladım.
Dediğim gibi küçük boyutlarda modelaj ve seramik çalışmalarını da sürdürüyorum. Kille uğraşmak çok farklı bir haz. Çocukluğumuzda da en çok uğraştığımız oyunlardandı. Çamuru yoğurmak, kıvama getirmek, şekil vermek çok değişik bir duygu. Biz kendi oyuncaklarını kendi yapan çocuklardık. Cevizden fırıldaklar, meşe palamutundan düdük, tellerden ve ağaçlardan arabalar yapardık. Oyunlarımız paylaşmayı, yardımlaşmayı öğretti bize.
Çamur da bu oyun malzemelerinden biriydi. Gün boyunca yoğurduğumuz topraktan yollarıyla, evleriyle köyler yaratırdık. Hayal gücümüz becerilerimizin üstündeydi.
Öğrenim sürecimin Gazi Eğitim Enstitüsüne kadar olan kısmında beni resme yönlendiren öğretmenlerden söz etmiştim. Gazi Eğitim yıllarında çok önemli isimlerin atölyelerinde çalışma şansım oldu. Resimde Turan Erol, Mustafa Ayaz; grafik sanatlarda Nevzat Akoral, Mürşide İçmeli; modelajda Burhan Alkar; mukavva ve kâğıt işlerinde Hidayet Telli; seramikte Nevide Gökaydın; yazı dersinde Hüseyin Özcan; ağaç işlerinde Veysel Erüstün; örgü, dokuma ve özel öğretim metodunda Olcay Tekin ders aldığım öğretmenlerimdi. Benim gibi binlerce öğrenciyi yetiştiren bu hocalar, alanlarında Türkiye’nin en önde gelen isimleriydi.
Resmini paylaştığım Su İçen Köylü Heykeli, Gazi Eğitim Enstitüsü son sınıfta modelaj dersinde yaptığım bir çalışmadır.
Bugün resim eğitimi ne yazık ki birkaç okul dışında yetkin değil. Sanatın hafife alındığı, eğitimin genelinde olduğu gibi sanat eğitiminin de geri planda kaldığı bir dönemdeyiz. Oysa öğrenim hayatının ilk yıllarından itibaren yetkin öğretmenler tarafından verilecek eğitim çok önemli. Estetik kaygıların gelişmesi, beğeni düzeyinin yükselmesi, yardımlaşma, iş birliği yapma, planlama, plana uygun çalışma, zamanı iyi kullanma, malzeme bilgisi, alet kullanma ve daha pek çok beceri bu derslerde kazanılır. Tabii bu, alanına uygun atölyelerde iyi yetişmiş öğretmenler tarafından verilecek derslerle mümkündür. Ne yazık ki bugün ülke olarak bunun çok uzağındayız. Çünkü eğitimde tercihler ve öncelikler çok farklı.
Umarım Mustafa Kemal Atatürk’ün öngördüğü eğitim düzenini yeniden oluşturabiliriz.
Söyleşi için çok teşekkür ediyorum ve Ulu Önderimiz Mustafa Kemal’in daha Kurtuluş Savaşı sürerken sanat için söyledikleriyle bitirmek istiyorum: ❝Güzel sanatlarda başarılı olmak, bütün devrimlerde başarıya ulaşmak demektir. Güzel sanatlarda başarısız uluslar ne yazık ki uygarlık alanında yüksek insanlık sıfatıyla yer almaktan sonsuza kadar mahrum kalacaklardır.❞
