Mersin Ticaret Borsası Başkanı Münir Şen, narenciyede üretim artışının arz fazlasına yol açtığını belirterek üreticilerin desteklenmesi, ihracatın kolaylaştırılması ve iç tüketimin artırılması çağrısında bulundu.
Mersin Ticaret Borsası Başkanı Münir Şen, Türkiye’de narenciye üretiminde beklenen artışın sektörde arz fazlası oluşturduğunu belirterek üretimden ihracata, iç tüketimden lojistik desteğine kadar kapsamlı önlemler alınması gerektiğini bildirdi.
Şen, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Mersin’in 2025 yılında Türkiye’de üretilen 4,7 milyon ton narenciyenin yüzde 22’sini karşıladığını ve narenciye ihracatında ülke genelinde ilk sırada yer aldığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) yayımladığı istatistiklere göre Türkiye’nin dünya narenciye üretiminde 7’nci, Avrupa’da 2’nci, narenciye ihracatında ise miktar bakımından dünya genelinde 3’üncü sırada bulunduğunu aktaran Şen, sektörün ülke ekonomisi ve tarımsal ticaret açısından önemli bir konumda olduğunu kaydetti.
ÜRETİCİ ÜRÜNÜNÜ MALİYETİNİN ALTINDA SATIYOR
Narenciye sektörünün çözüm bekleyen sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Şen, TÜİK tahminlerine göre bu yıl üretimin geçen yıla kıyasla yüzde 55 artarak 7,3 milyon tona ulaşmasının beklendiğini bildirdi.
Türkiye’de narenciye üretiminin normal yıllarda 4,7 ila 5,5 milyon ton arasında değiştiğine dikkati çeken Şen, beklenen üretim artışının ciddi bir arz fazlası oluşturduğunu ifade etti.
Pek çok üreticinin ürününü dalında bekletmek zorunda kaldığını belirten Şen, satış yapabilen üreticilerin de çoğu zaman maliyetlerinin altında fiyatlarla ürünlerini pazarladığını kaydetti. Ürün fiyatlarının düşük olmasına rağmen paketleme, işçilik, navlun ve sigorta gibi ara maliyetlerin yüksekliğinin ihracatı da zorlaştırdığını vurguladı.
ÜRETİCİYE KREDİ VE GİRDİ DESTEĞİ ÇAĞRISI
Yeni üretim sezonunun hazırlıklarının 2-3 ay içerisinde başlayacağını hatırlatan Şen, üreticilerin üretimden uzaklaşmaması için temel girdi maliyetleri başta olmak üzere desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi, sübvansiyonlu kredi limitlerinin artırılması ve kredi vadelerinin uzatılmasının üreticilere önemli ölçüde rahatlama sağlayacağını ifade eden Şen, üretimin sürdürülebilirliğinin güvence altına alınması gerektiğini kaydetti.
İHRACAT İÇİN GÜVENLİ TAŞIMA KORİDORU ÖNERİSİ
Türkiye’nin önemli narenciye ihracat pazarları arasında yer alan Rusya ve Ukrayna’daki savaşın deniz taşımacılığında ciddi sorunlara yol açtığını belirten Şen, karayolu taşımacılığındaki yüksek navlun ücretlerinin de ihracatçıların rekabet gücünü düşürdüğünü bildirdi.
Şen, geçmişte uygulanan Tahıl Koridoru modeline benzer şekilde, yaş meyve ve sebze ihracatını kolaylaştıracak alternatif güzergahları kapsayan güvenli bir Yaş Meyve-Sebze Koridoru oluşturulmasını önerdi.
İhracatçılara Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında destek verilmesi ve navlun desteklerinin sağlanması gerektiğini belirten Şen, böylece Türk narenciyesinin dış pazarlardaki rekabet gücünün artırılabileceğini ifade etti.
OKULLARDA NARENCİYE TÜKETİMİ TEŞVİK EDİLMELİ
Narenciyede iç tüketimin artırılmasının da sektörün sorunlarının çözümünde önemli rol oynayacağını vurgulayan Şen, Milli Eğitim, Sağlık ile Tarım ve Orman bakanlıklarının iş birliğiyle bilinçlendirme kampanyaları, kamu spotları ve eğitim çalışmaları yürütülmesini önerdi.
Yaklaşık 17 milyon öğrencinin bulunduğu eğitim sisteminde okullarda narenciye ve taze sıkılmış narenciye suyu tüketiminin teşvik edilmesini isteyen Şen, bu ürünlerin öğrencilere dağıtılmasının da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Devletin kamu kurumları aracılığıyla narenciye ürünlerinin alımında rol üstlenebileceğini belirten Şen, satın alınacak ürünlerin özellikle narenciyeye erişimde güçlük yaşayan illerdeki dar gelirli ailelere ulaştırılabileceğini ifade etti.
Bu uygulamada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda valilikler, kaymakamlıklar ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının görev alabileceğini aktaran Şen, Türk Silahlı Kuvvetleri, hastaneler ve diğer kamu kurumları ile toplu tüketim alanlarında yerli narenciye ürünlerine öncelik verilmesi çağrısında bulundu.
“NARENCİYE MİLLİ SERVETİMİZDİR”
Narenciye ürünlerinin milli servet olduğunu vurgulayan Şen, üreticilerin korunması ve üretimden uzaklaşmalarının önlenmesi gerektiğini belirtti.
Mevcut ihracat pazarlarının korunmasının yanı sıra yeni pazarlara açılmanın yollarının bulunması gerektiğini ifade eden Şen, özellikle çocuklar ve gençler başta olmak üzere toplumda sağlıklı ve bilinçli tüketim alışkanlığının geliştirilmesinin önemine işaret etti.
Şen, devletin dile getirdikleri talepleri dikkate almasını temenni ederek üretimden nihai tüketime kadar narenciye değer zincirinin sağlıklı işlemesine yönelik gerekli adımların atılmasını istedi.