Mersin’in Gülnar ilçesinde eylül ayı ortalarında başlayan geleneksel üzüm pekmezi üretimi tamamlandı. Yüzyıllardır sürdürülen üretim geleneğiyle bu yıl yaklaşık 3 bin 500 ton pekmez elde edildi. İşçilik ve odun maliyetlerindeki artışa rağmen üreticiler, geleneksel yöntemlerden ve kaliteden ödün vermiyor.
Haber: Mustafa SARI
Mersin’in yayla ilçesi Gülnar’da, yüzyıllardır sürdürülen geleneksel üzüm pekmezi üretiminde hasat sezonu sona erdi. İlçede bağlardan toplanan üzümler, geleneksel üretim alanları olan ve yörede “şıhrana” adı verilen ocaklarda işlenerek sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden pekmeze dönüştürülüyor.
ŞIHANALARDA YÜZYILLIK ÜRETİM GELENEĞİ
Gülnar’da eylül ayının ortalarında başlayan pekmez üretimi, büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle gerçekleştiriliyor. Bağlardan toplanan üzümler önce ezilerek şıraya dönüştürülüyor. Ardından çeşitli aşamalardan geçirilen üzüm suyu, büyük kazanlarda odun ateşinde uzun süre kaynatılarak pekmez haline getiriliyor.
Taşeli yöresinin önemli kültürel değerlerinden biri olan bu üretim geleneği, özellikle Gülnar’ın beldelerinde imece usulüyle ve yardımlaşma içerisinde sürdürülüyor. Ailelerin ve yöre halkının birlikte çalıştığı üretim süreci, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel bir miras niteliği taşıyor.
BU YIL YAKLAŞIK 3 BİN 500 TON ÜRETİLDİ
Gülnar’da yaklaşık 11 bin dekar alanda bağ tarımı yapılıyor. Bölgedeki üzüm üretiminin önemli bir bölümü geleneksel kazanlarda işlenerek pekmeze dönüştürülüyor. Bu yılki pekmez üretiminin ise yaklaşık 3 bin 500 ton civarında gerçekleştiği belirtiliyor.
Üretimde yaklaşık 10 kilogram üzümden 1 kilogram pekmez elde ediliyor. İklim koşulları ve yıllara göre değişen üzüm verimi, pekmez üretim miktarını da doğrudan etkiliyor.
MALİYETLER ARTTI, KALİTEDEN ÖDÜN VERİLMEDİ
Son yıllarda işçilik ve odun maliyetlerinde yaşanan artış, geleneksel pekmez üreticilerini de etkiliyor. Buna rağmen Gülnarlı üreticiler, ürünün doğal yapısını ve kalitesini koruyarak üretimi sürdürüyor.
Doğal yöntemlerle hazırlanan Gülnar pekmezi, kendine özgü lezzetiyle Türk mutfağının aranan ürünleri arasında yer alıyor. Bölgedeki üretimin önemli bir bölümü yoğun talep görürken, yörede üretilen pekmezler kısa sürede alıcı buluyor.
ERMENEK’İN PEKMEZ HELVASINA DA LEZZET KATIYOR
Gülnar’da üretilen üzüm pekmezi, yalnızca bölge sofralarında tüketilmiyor. Komşu ilçe Karaman’ın Ermenek ilçesindeki helva imalathanelerinde de kullanılan Gülnar pekmezi, geleneksel pekmez helvasının üretiminde önemli bir yer tutuyor.
Pekmezle hazırlanan helvalar, lezzetiyle hem iç piyasada hem de dış pazarda talep görüyor. Böylece Gülnar’ın yüzyıllardır yaşatılan pekmez üretimi, bölgedeki geleneksel gıda kültürüne ve ekonomik yaşama da katkı sunuyor.
Orta Toroslar’da geçmişten bugüne taşınan bu köklü gelenek, artan üretim maliyetlerine rağmen emeğin, dayanışmanın ve doğal lezzetin buluştuğu bir değer olarak yaşatılmaya devam ediyor.