Gazeteci-yazar Fikret Yalçın’ın bu haftaki konuğu, şiir ve edebiyat yolculuğunu insanın iç dünyasından, yaşamın sessiz ayrıntılarından ve duyguların derinliklerinden besleyen yazar Müyesser Doğan. Dördüncü kitabı “Hâre” ile edebî yolculuğunu sürdüren Doğan, yazmayı yalnızca bir anlatım biçimi değil, insanı anlama ve görünmeyeni görünür kılma çabası olarak tanımlıyor.
FİKRET YALÇIN: Öncelikle okurlarımızın sizi daha yakından tanımasını isteriz. Bize biraz özgeçmişinizden, edebiyatla tanışmanızdan ve yazarlık kimliğinizin arkasındaki insandan söz eder misiniz?
MÜYESSER DOĞAN: Ben Müyesser Doğan. Şiirle ve yazıyla tanışıklığım gençlik yıllarıma, yaklaşık on yedi yaşıma dayanıyor. Yazmak benim için hiçbir zaman yalnızca bir edebiyat uğraşı olmadı; hayata, insana, zamana ve kendime bakma biçimim oldu.
Hayatın farklı dönemlerinden, insan ilişkilerinden, sevinçlerden, kırgınlıklardan ve sessizliklerden beslendim. Bazen bir insanın söyleyemediği bir cümle, bazen bir bakış, bazen de herkesin yanından geçip gittiği küçük bir ayrıntı yazının başlangıcı oldu.
Edebî kimliğimin arkasında hayatı hissederek yaşamaya çalışan, insanı anlamaya önem veren, huzuru hem kendinde hem başkasında arayan bir insan var. Yazdıklarımda da en çok bu insanın izlerini bulabilirsiniz.
FİKRET YALÇIN: “Hâre” adlı kitabınızla okur karşısına çıktınız. Ancak bunun ilk kitabınız olmadığını biliyoruz. Dördüncü kitabınız olan “Hâre”, edebî yolculuğunuzun hangi aşamasını temsil ediyor? Ayrıca üzerinde çalıştığınız yeni kitap projeleriniz var mı?
MÜYESSER DOĞAN: Hayır, Hâre ilk kitabım değil. Aşknârem, Sis ve Düş Çobanı’nın ardından yayımlanan dördüncü kitabım. Her kitabın hayatımda ayrı bir karşılığı ve bende bıraktığı ayrı bir izi var.
Hâre, benim için yalnızca yeni bir kitap değil; önceki yolculuklarımın içinden süzülerek gelen başka bir anlatım durağı. İnsan bazen aynı duyguyu yıllar sonra başka bir kelimeyle, başka bir bilinçle anlatıyor. Hâre’de de zamanın, insanın ve duyguların bende bıraktığı izleri bulmak mümkün.
Masanın üzerinde her zaman yeni kelimeler, yeni hikâyeler ve henüz tamamlanmamış cümleler var. Özellikle yaşanmışlıkların edebî bir anlatıya dönüştüğü yeni bir kitap projesi üzerinde çalışıyorum. Çünkü yazmak benim için tamamlanan bir yolculuk değil; her kitapla yeniden başlayan bir yol.
FİKRET YALÇIN: On yedi yaşında başlayan bu yolculukta sizi yazmaya yönelten temel duygu neydi? Yazmak sizin için bir kendini ifade etme ihtiyacı mı, yoksa insanı ve hayatı anlama arayışı mı?
MÜYESSER DOĞAN: Yazma serüvenim, içimde birikenleri başka türlü anlatamadığımı fark ettiğim zaman başladı. İnsan bazen konuşarak kendini ifade edemez. Bazı duyguların sesi yoktur; onların bir dile, bir satıra, bir şiire ihtiyacı vardır.
Benim için yazmak biraz da görünmeyeni görünür kılmak. İnsanların sustuğu yerdeki duyguyu, söylenmeyen bir cümlenin ardındaki hikâyeyi, hayatın küçük ayrıntılarında saklanan büyük anlamları arıyorum.
Beni her gün beyaz sayfanın karşısına oturtan şey yalnızca ilham değil. Merak, gözlem, hafıza ve insanı anlama isteği de yazının önemli kaynakları. Bazen bir cümle günlerce içimde dolaşıyor; bazen de hiç beklemediğim bir anda kendine yer buluyor.
FİKRET YALÇIN: Her yazarın hafızasında ilk kalem tecrübesinin ayrı bir yeri vardır. Siz ilk yazdığınız şiiri ya da metni hatırlıyor musunuz? O günkü Müyesser Doğan ile bugünkü Müyesser Doğan arasında nasıl bir değişim görüyorsunuz?
MÜYESSER DOĞAN: İlk yazdığım şiirin bütün dizelerini bugün aynı açıklıkla hatırladığımı söyleyemem. Ancak yazmaya başladığım yaşı ve o ilk duyguyu hatırlıyorum. Genç yaşlarda insanın içinde büyük bir dünya oluyor; fakat o dünyayı anlatacak kelimeleri henüz tam olarak tanımıyor.
İlk yazılarım benim için biraz kendimi keşfetme çabasıydı. Bugün dönüp baktığımda, o ilk metinleri yalnızca edebî bir başlangıç olarak değil, kendime doğru çıktığım yolun ilk işaretleri olarak görüyorum.
Belki de ilk şiirimin en güzel tarafı kusursuz olması değil, içimden geldiği gibi yazılmış olmasıydı.
FİKRET YALÇIN: Edebiyatta özgün bir ses oluşturmak, uzun ve sabır isteyen bir yolculuk. Kendi üslubunuzu ve dilinizi oluştururken hangi şairlerden veya yazarlardan etkilendiniz? Edebiyat çevrelerinden bu yolculukta destek gördünüz mü?
MÜYESSER DOĞAN: Her yazarın yolculuğunda okuduklarının, karşılaştığı eserlerin ve kendisinden önce yazanların mutlaka bir izi vardır. Ben de edebiyatın büyük bir birikim olduğuna inanıyorum. Ancak zamanla şunu anladım: Başka sesleri duymak başka, kendi sesini bulmak başka bir şey.
Benim arayışım, bir başkasının cümlesini tekrar etmekten ziyade, kendi duygumun ve düşüncemin dilini kurmak oldu.