CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Mersin’in Taşucu Limanı’nda Et ve Süt Kurumu aracılığıyla ithal edilen besilik hayvanların sağlık durumuna ilişkin iddiaları TBMM gündemine taşıdı. Malatya’dan gelen 70 besicinin kör, sakat, hasta ve aşırı zayıf hayvanları teslim almayı reddettiğini belirten Kış, Tarım ve Orman Bakanlığına sert sorular yöneltti: “Bu hayvanlar ülkeye nasıl girdi? Sağlık kontrollerini kim yaptı? Yolculukta kaç hayvan telef oldu?”
Mersin’in Silifke ilçesindeki Taşucu Limanı’nda yaşanan ithal besilik hayvan krizi Türkiye Büyük Millet Meclisine taşındı. CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 17 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla ithal edilen hayvanların sağlık durumuna ilişkin ciddi iddiaları gündeme getirdi.
Malatya’dan Mersin’e gelen 70 besicinin, kendilerine teslim edilmek istenen hayvanların kör, sakat, hasta ve aşırı zayıf olduğunu öne sürerek teslimatı reddettiğini açıklayan Kış, üreticilerin hayvan bedellerini peşin ödemelerine ve milyonlarca liralık teminat yatırmalarına rağmen mağduriyet yaşadıklarını söyledi.
Yaşananların yalnızca üreticilerin ekonomik kayıplarıyla sınırlı olmadığını, hayvanların ithalat koşullarının ve veteriner sağlık kontrollerinin de sorgulanması gerektiğini vurgulayan Kış, Tarım ve Orman Bakanlığını sorumluluk almaya çağırdı.
“PARASINI PEŞİN ÖDEDİLER, HASTA HAYVANLARLA KARŞILAŞTILAR”
Taşucu Limanı’nda ortaya çıkan iddialara göre, Et ve Süt Kurumunun ithalat programı kapsamında besilik hayvan almak için başvuruda bulunan üreticiler, sözleşme süreçlerini tamamlayarak ödemelerini gerçekleştirdi. Ancak hayvanları teslim almak üzere limana gittiklerinde beklemedikleri bir durumla karşılaştı.
Üreticiler, sevkiyattaki bazı hayvanların görme ve yürüme sorunları bulunduğunu, bir bölümünün aşırı zayıfladığını ve besiye uygun olmadığını ileri sürdü. Deniz yolculuğunda hayvan ölümlerinin yaşandığı da iddialar arasında yer aldı.
Üreticilerin ekonomik açıdan ciddi bir riskle karşı karşıya bırakıldığını belirten CHP’li Kış, Genel Kuruldaki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Malatya’dan gelen 70 besici kendilerine teslim edilmek istenen hayvanların kör, sakat, hasta ve aşırı zayıf olduğunu belirterek teslimatı reddediyor. Üreticiler hayvanların parasını peşin ödemiş, milyonlarca liralık teminat yatırmış.”
Kış’ın gündeme getirdiği mağduriyetin temelinde, üreticilerin kamu kurumu aracılığıyla satın aldıkları hayvanların sağlık koşullarına ilişkin belirsizlik bulunuyor. Besiciler, sağlıklı olmayan hayvanları işletmelerine götürmeleri durumunda hayvan kayıplarının yanı sıra yem, bakım ve finansman giderleri nedeniyle de zarar edebilecekleri endişesini taşıyor.
“BAKANLIĞIN KENDİ TALİMATI SAĞLIKSIZ HAYVAN İTHALATINA İZİN VERMİYOR”
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, konuşmasında Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için yayımladığı besilik sığır ithalatı talimatına da dikkat çekti.
Bakanlığın 2026 Yılı Besilik Sığır İthalatı Başvuru ve Değerlendirme Talimatı kapsamında ithal edilecek hayvanların taşıması gereken sağlık ve fiziksel özellikler açıkça düzenleniyor. Talimatın teknik şartnamesinde, hayvanlarda gelişim bozukluğu, aşırı zayıflık, topallık ve körlük gibi fiziksel kusurların bulunmaması, genel kondisyonlarının iyi ve sağlıklı görünümlerinin olması şart koşuluyor.
Bu düzenlemeyi hatırlatan Kış, hayvanların Türkiye’ye girişinde gerçekleştirilen kontrollerin açıklanmasını isteyerek Bakanlığa seslendi:
“Bakanlığın kendi yayımladığı ithalat talimatı sağlıksız hayvanların ithalatını yasaklıyor. O hâlde, bu hayvanlar ülkeye nasıl girdi? Sağlık kontrollerini kim yaptı? Yolculukta kaç hayvan telef oldu?”
Kış’ın soruları, ithalat sürecinde hayvanların menşe ülkedeki sağlık kontrollerinden Türkiye’ye giriş işlemlerine kadar hangi denetimlerden geçirildiği konusunu gündeme taşıdı.
Üreticilerin iddialarının doğrulanması durumunda, hayvanların hangi aşamada sağlık sorunları yaşadığı, bu sorunların neden tespit edilemediği ve sevkiyat sürecinde herhangi bir ihmal bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerekecek.
İTHALATTA SORUMLULUK ET VE SÜT KURUMUNDA
Tartışmanın önemli bir diğer boyutunu ise hayvanların üreticiye teslim edilmesine kadar geçen süreçteki sorumluluk oluşturuyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı ithalat talimatının 22’nci maddesine göre, hayvanların yurt dışından nakledilmesinden veteriner sınır kontrol işlemlerinin tamamlanarak işletme sahibine teslim edilmesine kadar geçen süreçte doğacak sorumluluk Et ve Süt Kurumuna ait.
Öte yandan ESK’nin yayımladığı satış ve kesim şartlarında, hayvanların teslim-tesellüm tutanağının imzalanmasının ardından nakliye dâhil sorumluluğun üreticiye geçtiği belirtiliyor. Menşe ülke kaynaklı olduğu resmî veya akredite laboratuvar raporuyla kanıtlanan belirli ölüm ve zorunlu kesim vakaları ise bu düzenlemenin istisnaları arasında yer alıyor.
Bu hükümler, üreticilerin neden sağlıklı hayvan teslimi konusunda ısrarcı olduklarını da ortaya koyuyor. Hayvanların teslim alınmasının ardından yaşanabilecek sağlık sorunları, üreticiler açısından ciddi ekonomik ve hukuki sonuçlar doğurabilecek nitelik taşıyor.
ÜRETİCİLERİN MAĞDURİYETİ BÜYÜYOR
Taşucu Limanı’ndaki şikâyetlerin yalnızca Malatyalı besicilerle sınırlı olmadığı da basına yansıdı. Elazığ’ın Karakoçan ilçesinden gelen üreticilerin de ithal hayvanların sağlık durumuna itiraz ettiği, 14 Kasım itibarıyla 48 besicinin limanda beklediği bildirildi.
Basına yansıyan haberlerde, Malatya ve Elazığ’dan 100’ün üzerinde üreticinin sevkiyattaki hayvanların sağlık koşullarına ilişkin şikâyette bulunduğu belirtildi.
Üreticilerin taleplerinin başında hayvanların bağımsız veteriner hekimler tarafından incelenmesi, sağlık durumlarının resmî raporlarla belirlenmesi ve sözleşme koşullarına uygun hayvanların teslim edilmesi geliyor.
“HAYVANLAR BAĞIMSIZ VETERİNER HEKİMLERCE İNCELENMELİ”
CHP’li Gülcan Kış, ithal edilen hayvanların sağlık koşullarına ilişkin iddiaların açıklığa kavuşturulması için bağımsız ve şeffaf bir inceleme yapılması gerektiğini vurguladı.
Kış, hayvanların teslim sürecindeki sorunların görmezden gelinemeyeceğini belirterek şu çağrıda bulundu:
“Ayrıca, limanda bekletilen hayvanların sağlık durumları bağımsız veteriner hekimlerce derhâl incelenmeli, tespit kamuoyuyla eksiksiz paylaşılmalıdır.”
Hayvanların sağlık durumunun yalnızca üreticilerin beyanlarıyla değil, bilimsel ve resmî incelemelerle ortaya konulması gerektiğine işaret eden Kış’ın çağrısı, sevkiyatın tüm aşamalarına ilişkin kayıtların kamuoyuyla paylaşılması beklentisini de gündeme getirdi.
“İKTİDARIN GÖREVİ BESİCİYİ KORUMAKTIR”
Konuşmasının sonunda Et ve Süt Kurumuna doğrudan çağrıda bulunan Gülcan Kış, üreticilerin yaşadığı mağduriyetin giderilmesini istedi.
Kış, kamu kurumlarının sorumluluğuna dikkat çekerek, hayvancılık faaliyetlerini sürdürebilmek için önemli mali yükümlülükler altına giren besicilerin korunması gerektiğini vurguladı.
“Et ve Süt Kurumu derhâl açıklama yapmalı, üreticilerin mağduriyetleri giderilmelidir. İktidarın görevi besiciyi korumaktır, ithalatın faturasını üreticiye kesmek değildir.”
Mersin’deki Taşucu Limanı’nda yaşananlar, Türkiye’nin canlı hayvan ithalatında sağlık denetimleri, taşıma koşulları ve üretici haklarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Şimdi yanıt bekleyen temel sorular ise ithal edilen hayvanların hangi sağlık kontrollerinden geçtiği, sevkiyat sırasında kaç hayvanın telef olduğu, üreticilerin itirazlarına ilişkin hangi işlemlerin yapıldığı ve ortaya çıkan mağduriyetin nasıl giderileceği.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış’ın TBMM kürsüsünden yönelttiği bu sorular, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Et ve Süt Kurumundan somut yanıt bekliyor.
